X
تبلیغات
رایتل
ایرانیان باستان
ایرانیان باستان




: رازگشایی نوروز



مفهوم هفت و هفته از کجا آمده است؟ ریشه قداست هفت به بابل بر می گردد؛ ولی بعدها در متون پهلوی رسوخ کرده است. اما ایرانیان زرتشتی هفته را محاسبه نمی کردند. آنها روزهای هر ماه را اسم گذاشته بوند،‌مثل تقویم مصری، ماه سی روز بود و سی نام مشخص داشت که به نام دادار هرمز یا »دی« بوده است. بعدها تقسیم بندی داخلی در ماه شد که به هفته شبیه است،‌ ولی هفته نیست. زرتشتی ها هفته نداشتند، ‌مانوی ها و دیگرانی که زرتشتی نبودند هفته داشتند. آیا ریشه هفته قدیمی تر از تورات است؟ احتمالا تقسیم بندی هفته مربوط به سامی هاست ولی تقویم رسمی حکومتی در ایران،‌ تقویم هفتگی نبوده. تقویم ماهیانه بوده با سی روز در ماه و یک پنج روز اضافه در سال. یعنی 365 روز. البته کبیسه راهم حساب می کردند ظاهرا دو تقویم یکی بدون کبیسه و دیگری با کبیسه داشتند. ریشه اعداد سیزده و سی را کجا باید جستجو کرد؟ عدد سی با نماد سی روز ارتباط دارد. مساله سیزده ظاهرا باید یک رسم غیر آریایی باشد که ما نظیرش را در بین النهرین و بابل داریم. در آنجا با آداب خاصی 12 روز را به عنوان »اکی تو« جشن میگرفتند و مجستمه های خدایان را تطهیر می کردند. روز سیزدهم را که نشانگر آشفتگی پایان سال بوده که آن را هم جشن می گرفتند. آیا در زمان هخامنشی نوروز به همین شکل برگزار می شد؟ بله نوروز بسیار مفصل جشن گرفته می شد و شاید یکی از کاربردهای تخت جمشید برگزاری جشن و آیین های نوروزی در آن بوده است. جشن گرفتن نوروز از کی در ایران آغاز شده است؟ نوروز باید جشنی مربوط به قبل از آمدن آریایی ها باشد. با کشفیات جدید این نکته بیشتر روشن شده که در ایران و در این سرزمین اقوامی زندگی می کرند که دارای فرهنگی خیلی قدیمی و ریشه دار بودند. این طور نیست که ما نوروز را از بین النهرین قرض کرده باشیم، ولی آنچه سند و مدرک داریم از بین النهرین است. آنها پیش از ما وارد دوره تاریخی شده بودند و تاریخ داشتند. به هر حال دست کم از دو سه هزار سال قبل ایرانیان نوروز را جشن می گرفته اند. احتمالا جشن نوروز با آیین های »ازدواج مقدس« باید ارتباط داشته باشد. تصور می شده که الهه بزرگ یعنی الهه مادر، شاه را برای شاهی انتخاب می کرده و با او ازدواج می کرده است. در واقع کاهنه ای به نیابت از الهه با شاه ازدواج میکرد. عمـو نوروز و حاجی فیروز از کجا آمده اند؟ آیا داستان های فرعی ای هستند که در طول زمان به نوروز اضافه شده اند؟ عمـو نوروز و حاجی فیروز اصلا فرعی نیستند، خیلی هم اصلی اند. داستان عمـو نوروز، داستانی عاشقانه است. عمـو نوروز منتظر زنی است. آنها می خواهند با هم ازدواج کنند. این داستان می تواند به آن ازدواج مقدس الهه و شاه مربوط باشد. در واقع آن زن بی نام(سال) عاشق عمـو نوروز است و آن الهه هم عاشق شاه است. یعنی عمـو نوروز نماد شاه است؟ عمـو نوروز نماد کسی است که برکت می دهد، حالا شاه یا هر کس دیگر و آن زن هم منتظر عمـو نوروز است. می شود این زن را با زمین هم هویت دانست؟ معمولا زن همیشه با زمین هم هویت است، جز در بعضی از اساطیر مصری که زمینش مذکر است، معمولا زن و زمین یکی هستند. بقیه قصه عمـو نوروز و حاجی فیروز چگونه است؟ الهه که عاشق شاه است، او را انتخاب می کند و آن زن عاشق (سال) هم عمـو نوروز را برمی گزیند. دیدار زن و عمـو نوروز اتفاق نمی افتد. زن هیچوقت در زمان عمـو نوروز بیدار نیست، آن قدر خانه را روفته و روبیده و کار کرده که خوابش برده. زن صاحب خانه است و مرد مسافر، و این سفر همیشه ادامه دارد. اما داستان حاجی فیروز بسیار جدی تر و مهم تر است. مرحوم مهرداد بهار حدس زده بود که سیاهی صورت حاجی فیروز باید مربوط به بازگشت او از دنیای مردگان باشد. ظاهرا داستان از این قرار است که »ایشتر« که همان الهه تموز است شاه –دوموزی- را برمی گزیند. یک روز الهه به زیرزمین می رود و با ورود الهه به زیرزمین، در روی زمین باروری متوقف میشود. نه دیگر درختی سبز می شود و نه دیگر گیاهی هست. خدایان که از ایستایی جهان ناراحت بودند، برای پیدا کردن راه حل جلسه میکنند و قرار میشود که نیمی از سال را »دوموزی« به زیر زمین برود و نیم دیگر سال را خواهر دوموزی که »گشتی ننه« نام دارد، به جای برادر به زیرزمین برود. وقتی دوموزی به روی زمین می آید، بهار میشود و تمام مراسم نوروز هم ظاهرا و احتمالا به دلیل آمدن اوست. وقتی دوموزی را به زیرزمین میفرستند، لباس قرمز تنش میکنند و دایره، دنبک، ساز و نی لبک دستش می دهند و این یعنی خود حاجی فیروز. صورت سیاهش هم مربوط به بازگشت از دنیای مردگان است و این شادمانی ها برای بازگشت دوموزی از زیرزمین است.

درج شده در روز یکشنبه 30 اسفند‌ماه سال 1383 ساعت 03:13 ب.ظ

پیوند | چاپ | پیام یا پیشنهاد شما [0]







آخرین یادداشت ها

آخرین یادداشت ها
  • ما ... آنها ( تفاوت دو ملت در بزرگداشت یک واقعه ... چرا ؟)
  • بخوانید و بر حال ایران زمین بگریید+منابع
  • نظر سنجی
  • با آرزوی سلامتی و کامیابی در سال جدید
  • بیندیشیم
  • آزادی
  • ادامه ی نسخ موسیقی در ایران باستان
  • آگاه باشیم(the movie 300)
  • نو بهاران
  • ما یادگار عصمت غمگین اعصاریم
  • موسیقی هخامنشیان
  • یلدا
  • شب یلدا - شب چله - از دیدگاهی چند
  • شهر خاموش من !
  • نسخی زیبا و نگاهی به فلسفه شاد زیستن
  • بدرود تا گاهی نه چندان دور
  • [ بدون عنوان ]
  • [ بدون عنوان ]
  • دوباره در باره ی جشن دی گان
  • شب یلدا ... !
  • جشن هایی ناشناخته در دی ماه
  • مختصری در باره ی جشن دی گان
  • خرٌم روز جشن دموکراسی !
  • [ بدون عنوان ]
  • آذرگان، جشن احترام به آتش
  • اسطوره آتش در ایران باستان
  • از دل نیاکانمان به ...
  • جشن باستانی آبادگان بر ایرانیان نیک پندار فرخنده باد
  • ماه های شمسی
  • [ بدون عنوان ]
  • نماد






    خانه پیوند
  • آدرس جدید تارنگار

  • کمیته بین المللی برای نجات آثار باستانی دشت پاسارگاد

  • اعتراض به ساخت سد سیوند

  • َشاهنامه و ایران

  • فرهنگ ایران

  • شاهنامه فردوسی

  • تاریخ و فرهنگ ایران زمین

  • فرهنگ اصیل و هویت ایرانی

  • گروه ایرانیان باستان در تارنمای یاهو

  • من یک ایرانی هستم

  • تاریخ فراموش شده ی ایران

  • ایرانیم

  • _____________

  • موتور جستجوی گوگل

  • پارسی سخن بگوییم

  • پالایش زبان پارسی

  • ویرایشگر خودکار

  • جام جمشید

  • آریانام

  • تبیلغات الکترونیکی رایگان گوگل




  • بایگانی



    جستجو

    جستجو در وبلاگ


    آمار وبلاگ
    کل بازدید ها :

    irbs.coo.ir/ آدرس جدید
    تبلیغات رایگان در اینترنت









    irbs